Ile dni do Trzech Króli?

Święto Trzech Króli, kościelnie zwane Objawieniem Pańskim, obchodzimy 6 stycznia. Od 2011 r. jest dniem ustawowo wolnym od pracy — święto przywrócono po pięćdziesięciu jeden latach przerwy ustawą z 24 września 2010 r.

Skąd Trzech Króli

Święto upamiętnia trzech mędrców ze Wschodu — w polskiej tradycji nazwanych Kacprem, Melchiorem i Baltazarem — którzy według Ewangelii Mateusza (Mt 2,1-12) przyszli pokłonić się nowo narodzonemu Jezusowi w Betlejem. Przynieśli dary: złoto (symbol królewskości), kadzidło (boskości) i mirrę (śmiertelności i męki). Ewangelia nie podaje liczby mędrców ani imion — utrwaliła się ona w tradycji średniowiecznej, prawdopodobnie ze względu na liczbę darów.

W tradycji katolickiej Objawienie Pańskie zamyka oktawę Bożego Narodzenia, choć liturgicznie okres świąteczny trwa aż do święta Chrztu Pańskiego (niedziela po 6 stycznia). W tradycji wschodniej (prawosławie, greckokatolicyzm) Objawienie kojarzone jest bardziej z Chrztem Pańskim niż z wizytą Trzech Króli, a obchodzone bywa 19 stycznia według kalendarza juliańskiego.

Powrót wolnego dnia w 2011 r.

Trzech Króli było w Polsce dniem ustawowo wolnym od pracy do 1960 r., kiedy ustawą o dniach wolnych władze PRL usunęły go z kalendarza — wraz z 15 sierpnia (Wniebowzięciem NMP) i kilkoma innymi świętami religijnymi. 15 sierpnia wrócił do dni wolnych w 1989 r., 6 stycznia musiał czekać znacznie dłużej.

Od początku XXI w. trwały kolejne inicjatywy obywatelskie domagające się przywrócenia wolnego 6 stycznia. Inicjatywa pod patronatem Jerzego Kropiwnickiego, ówczesnego prezydenta Łodzi, zebrała ponad milion podpisów poparcia. Sejm uchwalił ustawę przywracającą wolny dzień 24 września 2010 r. — w zamian zniesiono dotychczasowe prawo do odbioru dnia wolnego za święto wypadające w sobotę (od 2012 r. przywrócone z innym mechanizmem). Ustawa weszła w życie 6 stycznia 2011 r. — Trzech Króli pierwszy raz od półwiecza znów było dniem wolnym.

Orszaki Trzech Króli

Od 2009 r. w Polsce odbywają się publiczne Orszaki Trzech Króli — uliczne pochody z udziałem dzieci przebranych za pasterzy, aniołów, dworzan i Trzech Króli, z żywą szopką, kolędami i scenicznymi przedstawieniami betlejemskimi. Pierwszy Orszak zorganizowano w Warszawie w 2009 r., inicjatywę prowadzi Fundacja Orszak Trzech Króli.

W ostatnich latach Orszaki Trzech Króli odbywają się w setkach polskich miast i miejscowości, a także w kilkudziesięciu krajach świata. Trasa zwykle prowadzi od kościoła parafialnego do żłóbka w miejscu publicznym (rynek, plac przed kościołem). To największe coroczne uliczne wydarzenie chrześcijańskie w Polsce — w niektórych miastach gromadzi kilkadziesiąt tysięcy uczestników w jednym pochodzie.

K+M+B nad drzwiami

Tradycja kreślenia kredą liter K+M+B (lub C+M+B) nad drzwiami domu w dzień Trzech Króli to jeden z najtrwalszych zwyczajów polskiej kultury ludowej. Inicjały wywodzą się od imion Kacper, Melchior, Baltazar — choć po łacinie ta sama formuła oznacza Christus Mansionem Benedicat, „Niech Chrystus błogosławi to mieszkanie". Litery uzupełnia się aktualnym rokiem (np. „20C+M+B26").

Zwyczaj wiąże się z księdzem-kolędnikiem odwiedzającym domy parafian w okresie Bożego Narodzenia — kreda i kadzidło dla wiernych poświęcane są tradycyjnie w kościele 6 stycznia.

Najczęstsze pytania

Czy 6 stycznia to dzień wolny od pracy?

Tak, Święto Trzech Króli jest dniem ustawowo wolnym od pracy w Polsce — od 2011 r. Jeśli wypada w sobotę, pracodawca ma obowiązek wyznaczyć inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym.

Kiedy 6 stycznia stał się ponownie dniem wolnym?

Ustawa przywracająca wolny dzień została uchwalona przez Sejm 24 września 2010 r. i weszła w życie 6 stycznia 2011 r. Wcześniej, przez pięćdziesiąt jeden lat (1960-2010), Trzech Króli było zwykłym dniem roboczym.

Jak nazywali się Trzej Królowie?

Tradycyjnie: Kacper, Melchior i Baltazar. Imiona nie pochodzą bezpośrednio z Ewangelii Mateusza (która nie podaje ani imion, ani liczby mędrców), lecz utrwaliły się w średniowiecznej tradycji chrześcijańskiej.

Co oznacza skrót K+M+B na drzwiach?

To inicjały imion Trzech Króli — Kacpra, Melchiora i Baltazara — lub łacińska formuła Christus Mansionem Benedicat („Niech Chrystus błogosławi to mieszkanie"). Tradycyjnie zapisuje się ją kredą święconą w kościele 6 stycznia, uzupełniając aktualnym rokiem.

Dlaczego 6 stycznia, a nie 25 grudnia?

W tradycji katolickiej 25 grudnia to dzień narodzin Jezusa, a 6 stycznia — wizyty Trzech Króli i objawienia Chrystusa narodom pogańskim (stąd nazwa Objawienie Pańskie). Dwanaście dni między tymi datami to okres oktawy Bożego Narodzenia.